ابن ميثم البحراني ( مترجم : محمدى مقدم / نوايي )

4

شرح نهج البلاغة ( فارسي )

گويا امام ( ع ) به اين سخن آن ضايعه اسفناك را به ياد مىآورد تا تسكينى براي مصيبت تازه‌اش باشد . فَ إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ ، منظور از ذكر اين جمله ، اين كلام خداست : « وَبَشِّرِ الصَّابِرِينَ الَّذِينَ إِذا أَصابَتْهُمْ مُصِيبَةٌ قالُوا إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ « 2 » . » ( 49052 - 49047 ) فلقد استرجعت الوديعة . . . الرّهينه ، در اين عبارت دو كلمهء وديعه : امانت و « رهينه » : گروگان ، را ، براي نفس استعاره آورده است . در مناسبت استعارهء كلمهء وديعه دو احتمال است : 1 - آن كه أرواح در اين بدنها ، از آن نظر كه بايد در حفظ آن كوشش شود تا به سوى صاحب خود برگردند ، مانند امانت هستند . 2 - احتمال ديگر : از اين كلمه همان چيزى اراده شده است كه ميان مردم مشهور است ، يعنى زن در پيش مرد امانت است ، چنان كه مىگويند : « زنها امانتهاى ارزشمندى مىباشند » « 3 » . مناسبت استعاره كلمهء الرهينه آن است كه تمام نفسها در گرو وفاى به عهدي مىباشند كه با خداى خود داشته‌اند . وآن پيمانى است كه در هنگام فرود آمدن از جهان معقول به عالم محسوس از أو گرفته‌اند كه به سوى أو برگردند ، در حالي كه از خشم أو در أمان باشند وبه أوامر أو ، عمل كند واز غضب أو در أمان باشد واز راهى كه پيامبر براي آنها معين كرده منحرف نشوند . اگر به اين پيمان وفا كند از گروى در مىآيد وپاداش أو چند برابر مىشود چنان كه خداى تعالى مىفرمايد : « إِنَّ الَّذِينَ يُبايِعُونَكَ إِنَّما يُبايِعُونَ اللَّهَ يَدُ اللَّهِ فَوْقَ أَيْدِيهِمْ « 4 » » ولى اگر پيمان را شكست ومرتكب معاصي شد در گرو عمل

--> ( 2 ) سوره بقره ( 2 ) آية ( 155 ) يعنى : صابران را مژده آسايش از آن سختيها بده ، آنان كه چون به حادثه سخت وناگوارى دچار شوند صبورى كنند وگويند : ما از خدائيم وبه سوى أو باز خواهيم گشت . ( 3 ) النساء ودائع الكرام ( 4 ) سوره الفتح ( 48 ) آية ( 10 ) يعنى : هر كس به عهدي كه خدا با أو بسته وفا كند پاداشى بزرگ به أو عنايت مىفرمايد .